Yazar: Üretilen 50 kilo ağırlığındaki mevsimin ilk çekirdeksiz kuru üzümü açık artırmada 3 bin 500 lira Ticaret Borsasınca satın alındı.
Ahmet ÜNSAL/Manisa
Manisa Ticaret Borsa’sınca her yıl düzenli olarak düzenlenen yılın ilk çekirdeksiz kuru üzümü kilosu 3 bin 500 TL’den satıldı.50 kiloluk üzümün üreticisi ise deprem bölgelerinde birçok can kurtaran Manisa Saruhanlı Koldereli olan Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığının Kahraman itfaiyeci Ertan Barak’ın bağından çıktı.
Bu arada binlerce çekirdeksiz kuru üzüm üreticisinin merakla beklediği üzüm fiyatının kilosu da 120 lira olarak belirlendi.
Davulların ve zurnalar eşliğinde şehir turunun ardından Manisa Ticaret Borsasına getirilen yılın ilk çekirdeksiz kuru üzümü için Borsa da tören düzenlendi.
CHP GENEL BAŞKANI ÖZEL ÇİFTÇİNİN ÜRÜNÜNÜN BEREKETLİ OLMASI MESAJINI YOLLADI
Törene katılanlar Borsa Başkanı Sadık Özkasap,Meclis Başkanı Cahit Yayman ve yönetim kurulu üyelerince kapıda karşılandı.
2025-2026 sezonunun geleneksel yılın ilk Sultani Çekirdeksiz Kuru Üzümü açılış törenine yoğun programları dolayısı ile katılamayan CHP Genel Başkanı Özgür Özel, telgraf göndererek üzüm sezonunun çiftçi için bereketli ve kazançlı olması dileğinde bulundu.
BAŞKAN ÖZKASAP VE YÖNETİM KURULU DAVETLİLERİ KAPIDA KARŞILADI
Manisa Valisi Vahdettin Özkan, MHP Manisa Milletvekili Erkan Akçay, AK Parti Manisa Milletvekili Ahmet Mücahit Arınç, önceki dönem Tarım ve Orman Bakanı Bekir Pekdemirli, Manisa Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Ali Kılıç. Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Mehmet Yılmaz,Organize Sanayi Bölgesi Başkan Danışmanı Nihat Akyol,MESOB Başkanı Hasan Geriter, CHP İl Başkan Yardımcısı Şeref Taşçılar, MHP İl Başkanı Cüneyt Tosuner,Manisa İl Jandarma Komutanı Tuğgeneral İlhan Şen, Manisa İl Tarım ve Orman Müdürü Mehmet Karayılan, Manisa İl Emniyet Müdürü Fahri Aktaş,İzmir ve Manisalı üzüm tüccarları ile üzüm işletme sanayi kuruluşların sahipleri. kurum müdürleri ve siyasi parti temsilcileri katıldı.
Her yıl törenlere katılım gösteren CHP li Milletvekilleri bu yılki törenlere katılmadı.
O AYNI ZAMANDA KAHRAMAN BİR İTFAİYECİ VE SONRASINDA ÜRETEN BİR ÇİFTÇİ
Ticaret Borsasına yılın ilk çekirdeksiz kuru üzümünü Saruhanlı’nın Koldere mahallesindeki bağında büyük emek harcayarak üreten çiftçi aynı zamanda Manisa Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığının bir Kahraman İtfaiyecisi Ertan Barak getirdi.
Oğlu ile törene katılan Ertan Barak 50 kiloluk üzümü açık. Manisa Ticaret Borsası tarafından 3 bin 500 liraya satın alındı.
Yaşamını çiftçiliğe adadığını dile getiren Ertan Barak ise açıklanan 120 liralık üzüm fiyatının gerçek üzüm üreticinin alın terinin karşılığı olmadığını ve bekledikleri fiyatın 200 lira olduğunu ifade etti.
“ÇOCUKLARIMI TARLAYA GÖTÜRMEK İÇİN PİKNİK YALANINA BAŞVURUYORDUM”
Eski Tarım ve Orman Bakanı Bekir Pakdemirli, törende yaptığı konuşmada çiftçilerin emeğine vurgu yaparak,
“ Babam Ekrem Pakdemirli toprakla uğraşmayı çok severdi.Bende o nedenle tarımı çok seviyorum gelin görün ki çocuklarımı toprakla buluşturabilmek için haydi sizi pikniğe götüreyim mangal yaparız kandırmacası ve yalanına başvuruyordum. Şimdi genç kızla evlenecekleri erkekleri köyler yerine şehirlerden tercih eder duruma geldi.İnşallah yeniden köylere göç süreci başlayarak tarımımız kalkınacaktır”
PAKDEMİRLİ’DEN FİYAT GAFI;
“2021 YILIYDI.TABUTA BENİM CENAZEMİ KOYARAK KALDIRDILAR. BEN ONU HATIRLIYORUM. AMA SONUÇTA GELİNEN YER İTİBARİYLE 750 DOLARDAN 3 BİN 500 DOLARA GELMİŞİZ. YANİ ÖNEMLİ BİR BAŞARI VAR.”
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile konuşmasını aktaran Pakdemirli,
“Sayın Cumhurbaşkanımıza dedim ki, ‘Geçmişte TMO gibi kurumlar çok zarar etti. Ama biz çiftçiye hem alın terinin karşılığını vereceğiz hem de dünya fiyatlarından kopmadan bu işi yürüteceğiz’ Çok şükür bu sistem oturdu ve iyi sonuçlar verdi. Bunlar yeterli midir? Elbette hayır. Çiftçimiz için hiçbir şey yeterli olamaz. 3 bin 500 dolar da yetmez, daha fazlası olmalı. Çiftçimiz daha çok kazansın istiyoruz. Ama dünyanın ve Türkiye’nin gerçeklerini de unutmamak gerekir.Manisa’da ana muhalefet siyasetçilerimiz tahmin ediyorum 2021 yılıydı.Tabuta benim cenazemi koyarak kaldırdılar. Ben onu hatırlıyorum. Ama sonuçta gelinen yer itibariyle 750 dolardan 3 bin 500 dolara gelmişiz. Yani önemli bir başarı var. Bu başarı nasıl oluyor? Sadece dilek ve temennilerle mektup göndererek mi oluyor? Hayır. İşin başındakilerin işe sahip çıkması, işi bilmesi ve gereğini yapmasıyla oluyor. Bir başka mesele de sosyolojik boyutudur. Evlatlarımız tarımla uğraşmak istemiyor.
“TÜRKİYE LİDER KONUMUNDA”
“Çiftçimiz olmasa bugün burada bu konuları konuşuyor olmazdık. Çiftçimizin eli öpülesi bir gayreti vardır. Türkiye, tarımda ekim alanı bakımından dünyada 5. sırada, rekoltede 7. sırada ancak birçok üründe ihracatta lider konumdadır” dedi. Türkiye’nin tarım ihracatındaki gelişimine dikkat çeken Pakdemirli,
“2002 yılında 160 milyon dolar olan ihracatımız, geçen yıl 530 milyon dolara ulaştı. Ürünümüzü 1,5 dolardan satarken bugün 3,5 dolar seviyelerine çıkmamız, çiftçimizin gelecekte daha bereketli kazançlar elde edeceğinin işaretidir” ifadelerini kullandı. Çiftçilerin kazancını artırmanın önemine değinen Pakdemirli, gençlerin tarımdan uzaklaştığına da dikkat çekerek,
“Çiftçiliği yeniden cazip hale getirmeliyiz. Çiftçimiz kazanırsa, bu meslek gençlerimiz için de değerli hale gelecektir” şeklinde konuştu. Tarım sigortalarının ve sulama yatırımlarının önemine değinen Pakdemirli,
“Türkiye’nin önünde yaklaşık 45-50 milyar dolarlık sulama yatırımı ihtiyacı var. Suyun olduğu yerde tarım var, olmadığı yerde yok” açıklamasında bulundu.
AKÇAY “ACİLEN ÜZÜM TANITIM GRUBU OLUŞTURULMALIDIR”
MHP Grup Başkan Vekili Manisa Milletvekili Erkan Akçay ise üzüm ile ilgili yaptığı konuşmasında ;
“Türkiye çekirdeksiz kuru üzüm üretimi ve ihracatında dünyada ilk sıradadır. Üretilen çekirdeksiz kuru üzümün yaklaşık yüzde 85’i ihraç edilmektedir. Çekirdeksiz kuru üzüm üretiminden her yıl ortalama 500 milyon dolar, yaş üzümden 150-200 milyon dolar döviz girdisi sağlanmaktadır.
Manisa için üzüm ailenin geçim kaynağı, gençlerin çeyizi, öğrencilerin harçlığı demektir. Manisa için üzüm rızık ve nafaka demektir.
Türkiye’nin toplam çekirdeksiz kuru üzüm üretiminin yüzde 85’i sofralık ve üzümün yüzde 20’si Manisa’da üretilmektedir. Manisa’da Çiftçi Kayıt Sistemine kayıtlı 50 bin üzüm üreticisi 878 bin dekar alanda üzüm üretimi yapmaktadır.
ÇKS’ya kayıt yaptırmayanlarla birlikte bu sayı çok daha fazladır. Kuru ve yaş üzüm işletmeleri ile yaş ve salamura yaprak sektöründe çalışanlar, bağcılık sektöründe faaliyet gösteren makine sanayi tarımsal ilaç ve gübre bayileri, bağlarda çalışanlar ve ulaşım sektörü dahil edildiğinde Manisa’da yaklaşık 200 bin aile geçimini üzümden sağlamaktadır.
Üzüm üreticilerimizin en büyük sorunlarından biri de hemen hemen her yıl yaşanan dolu ve zirai don afetidir. Bu yıl 10 ve 12 Nisan’da yaşan zirai don afeti nedeniyle başta Alaşehir, Sarıgöl, Ahmetli, Akhisar, Gölmarmara, Salihli, Saruhanlı, Turgutlu, Şehzadeler, Yunusemre ilçelerimiz olmak üzere ilimiz genelindeki tüm üzüm bağlarında farklı oranlarda zarar meydana gelmiştir. Bu nedenle toplam rekoltede ortalama yüzde oranında düşüş beklenmektedir. Zirai don afetinden zarar gören tüm çiftçilerimize geçmiş olsun dileklerimizi iletiyoruz.
Bağcılığın geliştirilmesi her şeyden önce elde edilen ürünün taze veya işlenmiş olarak iç ve dış pazarlarda değerlendirilmesine bağlıdır. Çekirdeksiz üzümde arz talep dengesinin bozulması, üreticilerimizi mağdur etmektedir. Bu nedenle öncelikle üretim planlaması ve fiziki planlama yapılmalıdır.
Üzüm üretiminde oluşan arz fazlalıkları için alternatif tüketim imkânları geliştirilmelidir.
Çekirdeksiz kuru üzüm arzının azaltılması amacıyla yaş üzüm ihracatı geliştirilmelidir.
Lisanslı Depoculuk sistemi kurulmalı ve depolama maliyeti desteklenmelidir. Rekoltenin yüksek olduğu dönemlerde fiyat düşüşlerinin önüne geçilmesi veya kazanılmış ihracat pazarlarının korunabilmesi amacıyla; kalitenin bozulduğu yıllarda kullanılmak üzere, gereken miktarda ürünün piyasadan çekilip depolanması için bir stok kurumunun oluşturulmalıdır.
İhracat pazarlarının geliştirilmesi ve artırılması, ürünün rekabet gücünün, iç tüketimin artırılması ve yeni tüketim alanları yaratılması gibi amaçlarla bir “Üzüm Tanıtım Grubu” oluşturulmalıdır. Üzüm üretimi havza bazlı üretim kapsamında değerlendirilmeli ve üzüm destekleme kapsamına alınmalıdır.
Üzümün serbest piyasada gerçek fiyatının oluşabilmesi için ihtisas borsaları oluşturulmalı ya da mevcut borsalara işlerlik kazandırılmalıdır.
Rekolte hesap ve tahmini; Tarım İl Müdürlükleri, çiftçiler, Ziraat Odaları, Bağcılık Araştırma Enstitüsü, TMO, TARİŞ, Ticaret Borsaları ve ihracatçılardan oluşacak bir komisyon tarafından belirlenmelidir. Bu komisyonun üyeleri arasından “Üzüm Müdahale Kurumu” kurularak üzümdeki fiyat dalgalanmaları önlenmelidir.
Üzümün kalite kontrolü iyi yapılmalıdır. İlaç kalıntısı vs. ihracatın önünde büyük engel teşkil etmektedir.
Üzüm konusundaki en önemli sorunlardan biri de kuru üzüm fiyatlarının geç açıklanmasıdır. Rekoltenin yüksek olduğu yıllarda Tarım Bakanlığı TMO üzerinden fiyat açıklayarak üreticilerimize destek olmaktadır. Bu yıl zirai don olayından dolayı üzüm rekoltesinde ciddi bir düşüş yaşandığı için üzüm fiyatları TARİŞ tarafından açıklanmıştır.
TARİŞ Üzüm Birliği Başkanı başkanlık seçimleri öncesinde kuru üzüm fiyatlarını her yıl 1 Ağustos’ta açıklayacağını ifade etmişti. TARİŞ Üzüm Birliği geçen yıl 1 Ağustos 2024 tarihinde 7 numara kuru üzüm fiyatını 100 lira olarak açıklamışken bu yıl 19 Ağustos 2025’te 9 numara kuru üzüm fiyatını 120 lira olarak açıklamıştır.
Üzüm fiyatları geç açıklandığı için üreticilerimiz üzümlerini yaş veya kurutmalık satma konusunda tereddüt yaşamaktadır. Üzüm üreticisi fiyatlar açıklanmadan elindeki üzümü açığa dökmektedir. Bu da üzüm fiyatlarını düşürmektedir. Bu nedenle kuru üzüm fiyatları en geç Temmuz ayı sonunda açıklanmalıdır.”
VALİ ÖZKAN “BÜYÜK ÖNEM ARZ EDİYOR”
Manisa Valisi Vahdettin Özkan ise tarımın ekonomik olduğu kadar sosyal bir değer taşıdığını belirterek, “Alın teri döken çiftçilerimizin kıymetini bilmemiz gerekir. Çiftçilerimizin motivasyonunu artıracak, üretim azmini destekleyecek tüm araçları güçlü tutmamız şarttır. Tarımın sürdürülebilirliği açısından gençlerimizin kırsalda üretime yönelmesi büyük önem arz etmektedir” diye belirtti. Gediz Havzası’na yönelik hazırlanan eylem planına dikkat çeken Vali Özkan, “Sürdürülebilir tarım için su yönetimi, sağlıklı gıda güvencesi ve verimli toprakların gelecek nesillere bırakılması temel hedeflerimizdir” açıklamasında bulundu.
AKP MKYK ÜYESİ VE MİLLETVEKİLİ ARINÇ;
“BU ALANLARI DEĞERLENDİRMEMİZ GEREKİYOR”
AK Parti Manisa Milletvekili Ahmet Mücahit Arınç ise Sultani üzümün tarihi önemine dikkat çekerek, “Kanuni Sultan Süleyman gibi cihan padişahlarının otağı olmuş Manisa, sultanların sofrasına layık Sultani üzümümüze sahiptir. Geleneksel törenler hem kültürümüzü yaşatmak hem de sürdürülebilirlik açısından çok önemlidir. Şu anda 31 civarında tescilli ürünümüz var. Bunu artırmalı ve Avrupa Birliği tesciline yönelik adımlar atmalıyız. Sultani üzümümüz de AB tescili için değerlendirme aşamasında” ifadelerini kullandı. İklim krizi ve doğal afetlere karşı önleyici tedbirlerin önemine değinen Arınç, “Sulama sistemlerini kapalı devreye dönüştürmek ve stratejik bir yol haritası belirlemek zorundayız. Manisa sadece tarımıyla değil, turizmiyle de büyük bir potansiyele sahiptir. Bu alanları bir bütün olarak değerlendirmeliyiz” diye konuştu.
BAŞKAN ÖZKASAP;
“ZİRAİ DON OLUMSUZ ETKİLEDİ”
Manisa Ticaret Borsası Başkanı Sadık Özkasap, bu yıl yaşanan zirai don felaketinin üzüm üretimini olumsuz etkilediğini belirterek, “İlk doğuşa göre 300 bin tonun üzerinde bir rekolte beklentimiz vardı. Ancak don nedeniyle tüm ürünlerde ortalama yüzde 40-50 arasında zarar oluştu. Özellikle Saruhanlı, Şehzadeler ve Yunusemre ilçelerinde kayıp daha fazla” dedi. Manisa’nın çekirdeksiz kuru üzümde Türkiye’nin merkezi olduğunu hatırlatan Özkasap, “Yaklaşık 800 bin dekar alanda üretim yapıyoruz ve bunun yüzde 90’ı Manisa sınırlarında gerçekleşiyor. 50 bin aile, tüm zorluklara rağmen geçimini bu topraklardan sağlıyor. Sigortalılık oranı da her geçen gün artıyor, bu çok sevindirici” diye konuştu. Türkiye’nin üzüm ihracatındaki gücüne vurgu yapan Özkasap, “148 bin ton üzüm ihracatıyla ülkemize 529 milyon dolar kazandırıldı. Bu başarının temelinde üreticimizin alın teri, tüccarımızın emeği ve tüm paydaşlarımızın iş birliği vardır” dedi. Borsanın 100. kuruluş yılını kutladıklarını hatırlatan Özkasap, son olarak şunları söyledi: “Bir asırlık tecrübemizle hem Manisa ekonomisine hem de ülkemiz tarımına katkı sunmaya devam ediyoruz. Türk ürünlerine duyulan güveni uluslararası pazarda pekiştirmek gurur verici.” İfadelerine yer verdi …
